Emeklilerin bugün yaşadığı geçim krizinin perde arkasında, 2008 yılında yapılan kritik bir yasal değişiklik olduğu yeniden gündemde. Ekonomi ve SGK uzmanı Ali Tezel’e göre, o tarihte eski kanundan gelen “taban aylık” uygulaması kaldırılmasaydı, bugün hiçbir emekli 46 bin TL’nin altında maaş almayacaktı.
2008 yılında yürürlüğe giren yeni sosyal güvenlik düzenlemesiyle birlikte, emekli aylıklarını güvence altına alan taban aylık uygulaması kaldırıldı. Bu değişiklikle emeklilerin maaşları; prim gün sayısı, ortalama kazanç ve güncelleme katsayılarına sıkı şekilde bağlandı. Sonuç ise yıllar içinde giderek eriyen emekli maaşları oldu.
Ali Tezel’in değerlendirmesine göre, eski sistem korunmuş olsaydı taban aylıklar enflasyon ve büyüme oranlarıyla birlikte güncellenecek, bugün itibarıyla en düşük emekli maaşı yaklaşık 46 bin TL seviyesine ulaşacaktı. Bu durumda, hiçbir emekli bu rakamın altında maaş almayacaktı.
Gerçek: 46 Bin TL Olması Gereken Maaş, 16.881 TL
Bugün ise milyonlarca emekli, olması gerekenin çok altında bir gelirle yaşam mücadelesi veriyor. Açıklanan en düşük emekli maaşı 16.881 TL seviyesinde. Aradaki fark, yalnızca bir ekonomik tabloyu değil, yıllar içinde emeklinin sistematik olarak nasıl yoksullaştırıldığını da gözler önüne seriyor.
“SGK Açık Vermesin” Diye Emekli Feda Edildi
Uzmanlara göre taban aylığın kaldırılmasının temel gerekçesi, sosyal güvenlik sisteminin mali yükünü azaltmaktı. Ancak bu tercih, yükü emeklinin sırtına bindirdi. “SGK açık vermesin” anlayışıyla yapılan düzenlemeler, emeklileri açlık sınırına yakın maaşlara mahkûm etti.
Bugün gelinen noktada emekli; kira, fatura, gıda ve sağlık giderleri karşısında çaresiz bırakılmış durumda. Yıllarca prim ödeyen, çalışarak ülke ekonomisine katkı sunan milyonlar, emeklilikte insanca yaşamdan uzaklaştırıldı.
Alkışlar Kime?
46 bin TL olması gereken maaşlar yerine 16 bin TL’ye razı bırakılan emekliler için tablo ironik bir soruyla özetleniyor:
“Hadi alkışlıyoruz…”
Bu alkış; refahı değil, kaybı…
Adaleti değil, suskunluğu…
Hak edilmiş bir yaşamı değil, dayatılan yoksulluğu simgeliyor.
Talep Net: İnsanca Emeklilik
Emekliler ve sosyal güvenlik uzmanları, çözümün açık olduğunu vurguluyor:
- Taban aylık benzeri bir güvence yeniden getirilmeli
- Emekli maaşları yoksulluk sınırının üzerine çıkarılmalı
- Sosyal güvenlik sistemi, bütçe hesabıyla değil insan onuruyla ele alınmalı
Aksi halde, “emeklilik” bir dinlenme dönemi değil, hayatta kalma mücadelesi olmaya devam edecek.
